Egun oso bat bidean eman genuen amaiezinak ziruditen Alemaniako autopistetako errepidetan. Ordu asko, atseden-guneak eta janari azkarrak albo batera utzita ailegatu ginen Alemaniako hiriburura. Hantxe, hirira sartu bezain pronto, topatu genuen ekialdeko Berlin zaharraren komunikazio dorre berritua ongietorria adierazteko moduan.

Berlinetik harridura sortzen dizun estreneko kontua trafikoa da. Hasieran nahiko kaotikoa dirudi. Bidegurutze bitxi samarrak, biribilgune arraroak, norabidea aldatzeko bihurguneak nonahi....eta abar. Baina hala eta guztiz ere, harritzeko da, hasieran guretzako zen anabasa txiki horretan ez genituela ikusi ezta entzun ez klaxon-zaratarik, ez gidarien arteko haserrealdirik.... soilik kenduta gu okertzen ginenetan noski; GPS-a ere ez baita perfektua ;-)

Behin hirian egun batzuk igarota eta haien kale luzeetatik kilometro nahikotxo eginda konturatzen zara zeinen zabala den Berlin, zeinen handia den hiriak okupatzen duen lur-eremua. Idei bat egiteko, gu geunden Berlineko mendebaldean zegoen campingetik erdigunera joateko 20 kilometro egin behar genituen. Horrela ulertzen da zergatik daukaten halako garraio publiko sare hain txukuna; tranbia, metroa, trena eta busen dozenaka linea dauzkate, Berlineko azken izkinara arte ailegatzen direnak. Aipatzekoa da nola ez duten bitarteko handirik jartzen jende orok biletea ordain dezan. Gure ustez garraioak benetan zerbitzu “publiko” moduan ulertzen dute eta bidaiak ordaintzea norberak garraio sare hori mantentzeko egiten duen ekarpena da. Honek trafikoan eta kutsaduran(zarata eta isurketak) eragin handia dauka eta gurean tamalez, esan beharrik ez dago, egun zeinen garesti dauden garraio mota guztiak, askotan kotxearen erabilera ezinbestekoa bilakatuz.

Zentzu honetan oso polita iruditu zitzaigun Berlineko bi ertzak lotzen dituen bizikletentzako bidea. Bizikleta sarri erabiltzen da zonalde hauetan bai eta hiri handietan ere. Lurralde lauak dira, aldapa bakoak eta oso ibilbide onak dituzte bizikletaz mugi ahal izateko.
Afera honekin bueltaka, baso batetik igarotzen zen ibilbide hauetariko batean genbiltzalarik ikusi genuen nola bidea egiterakoan errespetatu egin zuten ingurune guztia; arbola bat bera ere ez bota barik haien inguruan bihurguneak eginez. Segituan burura etorri zitzaigun gurean halakoren bat egingo balitz, “bi puntuen arteko distantziarik motzena”ren teknika erabiliko zutela. Hau da, zuzen egin, tarteko dena erauntsi eta zementua nonahi.
Egia esan, den bezain hiri handia izanda oso berdegune ederrak ditu Berlinek. Ederto zainduak eta oso zabalak; batzuk parkeak baino hiri barneko baso txikiak dirudite eta.

Berlinen itxura hasieran oso berezia iruditu zitzaigun. Bitxia egiten da oso ez parte zaharra ez monumentu edo eraikin historiko nabarmenik ez dituen hiri bat. Berlineko historia berria baldintzatu duten bi guden eraginak bizi-bizirik darraie egun, eta hiriaren itxuran asko isladatzen da. Alde batetik 2. guda mundialaren suntsiketak ez zuen eraikin, monumentu, eliza edo parte zaharrik zutik utzi eta bestetik “guda hotza” delakoak sortutako Harresi ospetsuak bi zatitan eta bi sistemetan hiria banandu zuen.
Gaur egun harresia historiaren parte bat baino ez bada ere, bere eraginak nabarmen izaten jarraitzen dute. Itxurari dagokionez errez asko atzeman daiteke hiriaren zein partetan zauden eraikinei begira.
Oso berezia da nola komentatu zigutenen arabera eta gerora konprobatu genuenez, oraindik ere dena bikoiztuta daukatela. Hau da, bi udaletxe, bi epaitegi, 2 aireportu(orain 3 dauzkate), bi ospitale....
Ekialdean gaur egun zutik jarraitzen dute sozialismoak eraikin zituen langileentzako “etxebizitza sozialak” eta horiek dira, seguruen, bi parteak bereizteko erreferentziak. Altuak, txuriak gehienak eta inongo arkitektura erakustaldirik gabe. Zatarrak baina inguruneari kutsu komunista bat ematen diona.
Mendebaldean aldiz edonon topa ditzakezu bankuak, harribitxi-dendak(batzuk erakusleihoetan segurtasun-zaintzariak zituztelarik!), Mercedes nonahi bai eta limusina amaigabe horietako batzuk ere.... Diruaren presentzia nabarmena da edonon eta ekialdeko partean ez bezala ez da mugimendu kultural edo politiko askorik ikusten.
Askoz giro estandar, aurrefabrikatua eta arranditsua topatu genuen zonalde hartan, beraz esan gabe doa Ekogaiakideak zein norantza hartu genuen... RDA zaharreko eremua.

Esan bezala ekialdeko zonaldean askoz mugimendu kultural eta politiko handiagoak ikusten ziren. Etxe okupatu batzuk ikusi ahal izan genituen eta horrela gertutik ezagutu ere nola gaztetxe moduko hauetariko batzuk “publikoak” izatera igaro diren udaletxearen laguntzaz. Gaur egun kultur-etxeak bezala ulertu genitzake. Latinoamerikako zenbait herriarekiko elkartasun taldeen kaleko presentzia ere nabaria zen, Chile, Chiapas....
Etorkinen kopurua ere oso altua zen zonalde honetan, ezbairik gabe turkiarrak talderik nagusiena zelarik. Brometan Berlinen Marirekin batera gure harremanetariko bat izan den Silviok komentatzen zigun nola Berlinek berez ez duen janari propio tipikorik eta hortik hurbilen egon litekeena “kebab”-a zitekeela. Arrazoirik ez zaio falta, kebab-saltokiak tabernak bezain ugariak dira eta.
Oso bizia dugu ekialdeko partea. Goizean lantoki eta gauean parrandazaleen gotorlekua, hantxe baitaude taberna-gunerik mugituenak.

Jendearen buruetan, gure ustean, oraindik ere ekialde eta mendebalde ezberdintasuna, horrek dakarren guztiarekin noski, bizirik jarraitzen du. Zenbaitzuk komentatzen ziguten nola bizi izan zuten Harresiaren erorketa eta nostalgia kutxu bat somatu geniela esan liteke. Oso adierazgarri da Silviok kontatu zigun bere bizipena. Bera musikazale porrokatua izanda RDA zaharrean disko berriak eskuratzea zaila suertatzen zitzaiela eta Harresiaren suntsiketaren geroztik herrialde kapitalisten merkatua RDA-ra zabaltzean edozer erosteko aukera izan zuen.Pentsa! egun horretan mendebaldeko partera pasatu zirenei egin zieten lehendabiziko gauza mendebaldeko dirua oparitzea izan zen eta.
Beraz, hasieran berarentzat askapen “material” txiki baten moduan izan zen. Halaber, denborak aurrera egin ahala, aldaketarekin pozik agertu ziren gehienak konturatu egin ziren zetorkiona ez zela arrosa kolorekoa eta RDAn zeukaten jendearekiko gertutasuna eta harreman hurbila galtzen zela. Giza-komunitate bat izatetik erosle-komunitate batera pasatu zirela sentitu zuen.
Orokorrean esan daiteke ekialdean RDA zaharraren presentzia gaur egun nabaria dela, bai grafikoki kalean, tabernetan, etxeetan eta abar bai eta jenderen memorian ere.

Azken finean, laburbiltze aldera, bi sistema kontrajarrik urteetan landutako kontraste handia topatu genuen Berlinen.

Alemaniarren izaerari dagokionez gure iritzian nagusi izan da hotza hitza. Hasieran oso hotzak, itxi samarrak dirudite jendearekin tratuan hasteko momentuan. Bestalde esan beharra dago gurekin harremana izan duen jendea primeran jokatu dela. Batez ere gure kontaktuak izan diren Silviok eta Marik asko lagundu gaituzte. Zin dagizuet bueltatzen garenerako ez duzuela itzultzaile lanik egin beharko :) Mila esker bioi!!
Berlineko egonaldia eder askoa izan bada ere hainbeste herrialde bisitatu behar honek laster bideratzen dizu gogoa hurrengo geldialdiari begira.... oraingo honetan: Danimarka.

Suitzan egin genuen antzera, Berlinen ere gure proiektuaren inguruko lana bi arlo berdinetan banatu genuen. Alde batetik, Suitzan bukatu ez genuen azpiegitura lana behin betiko burutzea eta bestaldetik aurrikusita genituen lekuak bisitatzea (bai eta Berlinen bertan azaldu zitzaizkigunak).

Azpiegiturari dagokionez, karabanaren sistema energetikoa instalatzen bukatu dugu. Horretarako eguzki-plaka bat erosi eta martxan jarri dugu, berarekin energia elektrikoaren beharra murrizteko. Egia esan, honen inguruko gure usteak bete egin dira; eguzki plaken munduan Alemanian eskarmentu handia daukate. Sistema osoa lortzeko eta honen gainean aholkuak emateko inongo arazorik ez baikenuen topatu.

Bestalde, ekogaia proiektuari berari dagokionez, Berlinen energia berriztagarrien inguruan lan egiten duten guk gertutik ezagututako esperientziak hauexek izan ziren: biodiesela eskaintzen duten gasolindegien sareko bi leku, UFOP biodiesela ekoizteko erabiltzen duten koltza lantzen duten laborarien elkartea eta UFA FABRIK, bizitzaren alde guztietan autosufizientzia lortzeko bidean den bizigunea.

Aipagarriena zen guk bisitatu eta kanpotik ikusi genituen gasolindegi orotan biodieselaren salneurria, diesel fosilarena baino 10 zentimo inguru merkeago izaten dela. Guk aurkitu genuen biodieselik merkeena 76 zentimotan zegoen, diesela 89tan zegoelarik.
Kontu honengatik, prezioagatik alegia, da hain erabilia biodiesela Alemanian, gerora UFOPeko gure kontaktuak azalduko zigun moduan.

Bestalde, oso nabarmena da enpresa handi edo multinazionalak eta enpresa txikien artean dagoen aldea. Autopistetan kokatuta daudenak, enpresa handien gasolindegietan(shell, BP...) alegia, ez genuen ezta leku bat bera ere ez non biodiesela eskaintzen zuten. Hiri barneko gasolindegi kate txikietan,aldiz, oso ohizkoa zen biodieselaren aukera. Adibide garbia dugu hauxe, arras asko erakusten duena nortzuk ez dieten energia berri, merke eta ekologikoei atea ireki nahi; beraien negozio itxia eta errentagarriari azken petrolio tanta xurgatu arte.

Hauexek dira han gertutik ikusitako esperientziarik aipagarrienak:

- Lur-teilatuak. Zenbait etxeren gainean etxebizitzak epeltzeko sistema bat ezarri dute non teilak jarri beharrean lurra eta landareak erabiltzen dituzten. Lur eta landare hauen azpian harri geruza bat eta isolamendu lanak egiten dituen birziklatutako paperez betetako plaka moduko bat.
Sistema honekin kanpoko eguraldiaren eraginak murriztea lortzen dute etxeetako tenperatura egonkortuz.

- Eguzki Plakak. Ikusi ahal izan genuenez gunearen sarrerako teilatu gehienak eguzki-plakez hornitua zeuden eta hango lagunak komentatu zigunaren arabera mota ezberdineko plakak dira. Alde batetik bereizketa egin liteke plaken kristalaren arabera(polikristalinoak, monokristalinoak, amorfoak...) Momentuz probatzen ari dira errendimendu eta prezioen arabera haientzat egokiena litzatekeena aukeratu ahal izateko.
Bestetik norabide finkoa dutenak eta auto-orientagarriak direnak zeuzkaten. Azken hauen artean hiru sistemek bereziki erakarri ziguten gure arreta. Lehenengoak ordenagailu batek kontrolatutako motore bat erabiltzen zuen auto-orientatzeko, ardatzaren bi norabideetan. Bigarrenak, aldiz, sistema hidrauliko moduko bat erabiltzen zuen non likido batek jasotako berotasunak eragindako presio aldaketak mugitzen zuen plaka eguzkiaren norabidean, ardatz bakarrean.
Eta hirugarrenak bi plaka txiki erabiltzen zituen eguzkiaren orientazioa zehazteko. Motorduna eragingarrigoa baino era berean garestiena.

- Generadore eolikoak. Komentatu zigutenez generadoreen auto-produzitzeko zatirik konplikatuenak diren palak eraikitzeko adina diru izan ez eta haiek beraiek eraikitzeari ekin zioten.
Honi esker orain dela ez asko haien patente propioa egitea lortu zuten. Momentuz proba-garaian daude baina oso pozik agertu ziren hasierako emaitzarekin. Antza, tamaina bereko generadore estandarren errendimendu-maila altuagoak lortu dituzte. Produktu ona lortuz gero merkatura ateratzea pentsatuta daukate. Guk behintzat inolako arazorik gabe funtzionatzen ikusi genituen.

- Iragazitako uraren berrerabilpenerako sistema. Euria jaso eta iragazteko beraiek asmaturiko zirkuitu baten bitartez gune osoko ur ez edangarriaren beharra asetzen dute. Sistema honetan landareek jokatzen duten papera osa handia da, urak dauzkan osagai kimikoak erabiltzen dituzten haien hazkunderako eta era horretan ura harri-geruzez eginiko iragazkietatik pasa ondoren erabilgarri bihurtzen da. Ur hau edangarria ez bada ere, beste erabilpenetarako(ureztatu,etxeko komunetan erabiltzeko...) aproposa da. Modu honetan uraz gain diru nahikoa ere aurreztu egiten dute.

Beraien 25. urteurrenera gonbidatuta zaudete, agi denez festa handia prestatuta daukate eta.

UFOP Union zur F�rderung von Oel- und Proteinpflanzen
   www.ufop.de